Aandoeningen van de schouder

Bij het omhoog heffen van de arm, glijdt de rotator cuff (een peesblad bestaande uit het uiteinde van 4 schouderspieren) onder het acromion. Deze glijbeweging verloopt meestal vrij vlot door de aanwezigheid van een slijmbeurs. Toch bestaat er reeds in normale omstandigheden een zekere vorm van wrijving tussen de pezen van de rotator cuff, de slijmbeurs en het acromion. Deze wrijving of inkemming wordt impingement genoemd. Repetitieve bewegingen van de arm boven schouderhoogte kunnen er echter toe leiden dat impingement een echt probleem wordt met blijvende pijnklachten tot gevolg. Er treedt een ontsteking op van de slijmbeurs (“bursitis”), de rotator cuff pezen raken beschadigd en kunnen op termijn zelfs afscheuren.

Impingement veroorzaakt pijnscheuten ter hoogte van de schouder en bovenarm wanneer men de arm naar voor of opzij beweegt. Schietende pijn voelen bij het reiken met de hand naar de achterbank van uw wagen is hiervan een typisch voorbeeld. Er kan ook nachtelijke pijn aanwezig zijn, zeker wanneer men op de aangetaste schouder ligt.

Bij deze regelmatig voorkomende aandoening ontstaan er calciumkristallen, die zich afzetten in de rotator cuff pezen van de schouder.

De symptomen zijn sterk afhankelijk van de fase waarin de calcificatie zich bevindt. Tijdens de vormingsfase van de calciumneerslag zijn er meestal geen noemenswaardige klachten. Naarmate de verkalking toeneemt, kunnen er impingement klachten ontstaan bij inspanning. Het calciumdepot is in staat spontaan te resorberen. In sommige gevallen zet het calciumdepot zich plots vrij in de slijmbeurs, wat gepaard gaat met een acute zeer hevige pijnreactie. Tijdens deze fase start echter het genezingsproces en verdwijnt de calcificatie.

Een veel voorkomende oorzaak van schouderproblemen is een scheur van de pezen van de rotator cuff spieren. Deze peesscheur kan gedeeltelijk (partiële diktescheur) of volledig (volledige diktescheur) zijn. Rotator cuff scheuren kunnen ontstaan als gevolg van slijtage en veroudering van de pezen (degeneratieve scheur) of als gevolg van een acuut trauma zoals een val.

Typische symptomen voor een rotator cuff scheur zijn pijn, krachtverlies en bewegingsbeperking. Deze klachten lijken sterk op impingement klachten, aangezien ook hier een verstoring van het bewegingspatroon optreedt. Deze peesscheuren kunnen echter ook asymptomatisch zijn.

Kenmerkend aan het schoudergewricht is zijn grote beweeglijkheid, maar tegelijk ook zijn instabiliteit. De humeruskop is namelijk groter dan de glenoid, het oppervlak waar deze kop op articuleert, waardoor de schouder gestabiliseerd dient te worden door verschillende structuren. Soms is deze instabiliteit van de schouder zo groot dat de humeruskop uit de glenoid gaat. In dit geval spreekt men van een schouderluxatie.

Het vervangen van het schoudergewricht door een prothese (kunstgewricht) kan om verschillende redenen nodig zijn. Reumatoïde artritis en artrose (slijtage) zijn de meest voorkomende oorzaken. Deze leiden namelijk tot een ernstige aantasting van het schoudergewricht, met hevige pijn en een beperkte beweeglijkheid tot gevolg. De schouderprothese zal in grote mate de pijn verminderen en de beweeglijkheid van de schouder verbeteren.